{
 "seq": 73,
 "label": "61",
 "slug": "61",
 "iiif": {
  "service": "https://api.digitale-sammlungen.de/iiif/image/v2/bsb11005578_00073",
  "canvas": "https://api.digitale-sammlungen.de/iiif/presentation/v2/bsb11005578/canvas/73",
  "width": 1571,
  "height": 2684
 },
 "kind": "text",
 "running_header": "7. Klima.",
 "signature": null,
 "blocks": [
  {
   "id": "b1",
   "type": "paragraph",
   "src": 0,
   "text": "In Gera zeigte sich bei",
   "spans": [
    [
     3,
     7,
     "Location"
    ]
   ],
   "sec": "t1-1-7"
  },
  {
   "id": "b2",
   "type": "table",
   "src": 1,
   "n_cols": 6,
   "header_rows": 1,
   "rows": [
    {
     "role": "header",
     "cells": [
      {
       "text": "",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Blattansatz.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Blüthenansatz.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "volle Blüthe.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "erste Frucht.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Entblätterung.",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Roßkastanie",
       "spans": [
        [
         0,
         11,
         "Plant"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "20./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "22./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "5./6.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "7./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "29./10.",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Birnbaum",
       "spans": [
        [
         0,
         8,
         "Plant"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "22./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "9./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "15./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "29./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "19./10.",
       "spans": []
      }
     ]
    }
   ],
   "grid": [
    [
     "",
     "Blattansatz.",
     "Blüthenansatz.",
     "volle Blüthe.",
     "erste Frucht.",
     "Entblätterung."
    ],
    [
     "Roßkastanie",
     "20./4.",
     "22./5.",
     "5./6.",
     "7./10.",
     "29./10."
    ],
    [
     "Birnbaum",
     "22./4.",
     "9./5.",
     "15./5.",
     "29./8.",
     "19./10."
    ]
   ],
   "caption": null,
   "sec": "t1-1-7"
  },
  {
   "id": "b3",
   "type": "paragraph",
   "src": 2,
   "text": "Nimmt man nach Schübler auf 1000' Bodenerhöhung 8 Tage Verzögerung und umgekehrt auf 1000' Bodenerniedrigung 8 Tage früheres Eintreten der Vegetation an, so lassen sich leicht und einfach die Vegetationsverhältnisse von Gera und Hohenleuben bis auf die Entblätterung, die in der Höhe früher eintritt als in der Tiefe, verhältnismäßig auf die höheren und die niederen Stufen des Landes übertragen. Indeß dieser Maßstab ist für das Land Reuß nicht zutreffend, indem häufig schon mit 500', ja sogar mit noch geringerer Bodenerhebung ein achttägiger Unterschied, besonders bei der Reife und Ernte der Feldgewächse erfolgt. So kommen im Unterlande auf den Seitenwulsten die Gewächse zur Blüthe und Reife um 8—12 Tage später als im Elsterthal, obschon der Unterschied in der Meereshöhe dieser Striche nicht 500' erreicht. Noch auffälliger zeigt sich dies im Oberlande, wo unter Andern Raila seine Ernte acht Tage früher hat als Zollgrün und wiederum dieser Ort acht Tage eher als Tanna und Mielesdorf und doch liegt Raila nur gegen 200' tiefer als Zollgrün und dieses sogar nur 100' Fuß tiefer als Tanna. Hier übt die Beschaffenheit, Stellung und Neigung, die mehr oder minder gebuchtete Lage und die größere oder geringere Feuchtigkeit des Bodens einen großen Einfluß auf die Temperatur und dadurch auf die Pflanzenwelt aus. Ähnliche Verhältnisse wie zwischen Raila, Zollgrün und Tanna finden sich allüberall im Oberlande.",
   "spans": [
    [
     220,
     224,
     "Location"
    ],
    [
     15,
     23,
     "Person"
    ],
    [
     229,
     240,
     "Location"
    ],
    [
     430,
     439,
     "Location"
    ],
    [
     726,
     736,
     "Natural Object"
    ],
    [
     879,
     884,
     "Location"
    ],
    [
     1010,
     1015,
     "Location"
    ],
    [
     1355,
     1360,
     "Location"
    ],
    [
     922,
     930,
     "Location"
    ],
    [
     1042,
     1050,
     "Location"
    ],
    [
     1362,
     1370,
     "Location"
    ],
    [
     974,
     979,
     "Location"
    ],
    [
     1092,
     1097,
     "Location"
    ],
    [
     1375,
     1380,
     "Location"
    ],
    [
     984,
     994,
     "Location"
    ]
   ],
   "sec": "t1-1-7"
  },
  {
   "id": "b4",
   "type": "paragraph",
   "src": 3,
   "text": "Über Ankunft und Abzug der Wandervögel hat nur Gera durch Ludwig Müller von 1859—1864 genaue Beobachtungen erhalten, aus denen hervorgeht, daß die Periode der Ankunft von dem letzten Drittel des Januar bis Mitte Juni und die des Wegzuges vom Beginn des August bis Mitte November reicht, daß somit jene im Allgemeinen mit dem Beleben, diese mit dem Absterben der Natur zusammenfällt und daß im Ganzen je später die Ankunft, desto früher der Wegzug erfolgt. Von den beobachteten Zugvögeln sind nur diejenigen, bei denen Ankunft und Abzug angegeben ist, in die folgende Tabelle aufgenommen.",
   "spans": [
    [
     47,
     51,
     "Location"
    ],
    [
     27,
     38,
     "Animal"
    ],
    [
     58,
     71,
     "Person"
    ],
    [
     477,
     486,
     "Animal"
    ]
   ],
   "sec": "t1-1-7"
  },
  {
   "id": "b5",
   "type": "table",
   "src": 4,
   "n_cols": 13,
   "header_rows": 0,
   "rows": [
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Zugvögel.",
       "spans": [
        [
         0,
         8,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "1859.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1860.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1861.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1862.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1863.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1864.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Ank.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Abz.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Ank.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Abz.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Ank.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Abz.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Ank.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Abz.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Ank.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Abz.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Ank.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "Abz.",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Lerche",
       "spans": [
        [
         0,
         6,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "15./2.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "10./11",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "30./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "7./2.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1./11.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "7./2.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "16./11.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "29./1.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "20./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "20./1.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Bachstelze",
       "spans": [
        [
         0,
         10,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "15./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "12./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "4./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Hausschwalbe",
       "spans": [
        [
         0,
         12,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "21.-26./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "4./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "8.-10./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "15./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "12.-15./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Schwarzk. Grasmücke",
       "spans": [
        [
         0,
         19,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "3./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "26./9.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "19./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Turmschwalbe",
       "spans": [
        [
         0,
         12,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "4./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "2.-9./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "12./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "26./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "5./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "3./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "7./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "26./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "3./8.",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Pirol",
       "spans": [
        [
         0,
         5,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "1./6.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "12./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "11./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "16./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "25./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "16./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "5./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "15./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "4./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Kukuk",
       "spans": [
        [
         0,
         5,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "16./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "5./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "13./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "20./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "27./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "19./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "27./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Mehlschwalbe",
       "spans": [
        [
         0,
         12,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "4./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "13./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "15./9.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "29./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "15./9.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "3./5.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Ringeltaube",
       "spans": [
        [
         0,
         11,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "18./9.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "13./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "7./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Rauchschwalbe",
       "spans": [
        [
         0,
         13,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "29./9.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "11./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "20./9.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "11./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "19./8.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "12./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "1./10.",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Hausrothschwanz",
       "spans": [
        [
         0,
         15,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "24./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "25./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "8./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "13./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "6./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "24./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "11./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "19./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Staar",
       "spans": [
        [
         0,
         5,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "9./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "17./2.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "2./2.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "30./1.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Waldschnepfe",
       "spans": [
        [
         0,
         12,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "3./4.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "12./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "9./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "16./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "28./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "11./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      }
     ]
    },
    {
     "role": "body",
     "cells": [
      {
       "text": "Weiße Bachstelze",
       "spans": [
        [
         0,
         16,
         "Animal"
        ]
       ]
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "—",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "4./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "28./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "26./2.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "15./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "5./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "13./10.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "5./3.",
       "spans": []
      },
      {
       "text": "3./10.",
       "spans": []
      }
     ]
    }
   ],
   "grid": [
    [
     "Zugvögel.",
     "1859.",
     "",
     "1860.",
     "",
     "1861.",
     "",
     "1862.",
     "",
     "1863.",
     "",
     "1864.",
     ""
    ],
    [
     "",
     "Ank.",
     "Abz.",
     "Ank.",
     "Abz.",
     "Ank.",
     "Abz.",
     "Ank.",
     "Abz.",
     "Ank.",
     "Abz.",
     "Ank.",
     "Abz."
    ],
    [
     "Lerche",
     "15./2.",
     "10./11",
     "1./3.",
     "30./10.",
     "7./2.",
     "1./11.",
     "7./2.",
     "16./11.",
     "29./1.",
     "20./10.",
     "20./1.",
     "—"
    ],
    [
     "Bachstelze",
     "15./3.",
     "12./10.",
     "—",
     "—",
     "4./3.",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—"
    ],
    [
     "Hausschwalbe",
     "21.-26./4.",
     "4./10.",
     "8.-10./4.",
     "15./10.",
     "12.-15./4.",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—"
    ],
    [
     "Schwarzk. Grasmücke",
     "3./5.",
     "26./9.",
     "—",
     "—",
     "—",
     "19./8.",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—"
    ],
    [
     "Turmschwalbe",
     "4./5.",
     "—",
     "—",
     "—",
     "2.-9./5.",
     "12./8.",
     "26./4.",
     "5./8.",
     "3./5.",
     "7./8.",
     "26./4.",
     "3./8."
    ],
    [
     "Pirol",
     "1./6.",
     "—",
     "12./5.",
     "—",
     "11./5.",
     "16./8.",
     "25./4.",
     "16./8.",
     "5./5.",
     "15./8.",
     "4./5.",
     "—"
    ],
    [
     "Kukuk",
     "16./4.",
     "—",
     "5./5.",
     "—",
     "1./5.",
     "13./8.",
     "1./4.",
     "20./8.",
     "27./4.",
     "19./8.",
     "27./4.",
     "—"
    ],
    [
     "Mehlschwalbe",
     "—",
     "—",
     "4./5.",
     "—",
     "13./5.",
     "15./9.",
     "29./4.",
     "15./9.",
     "3./5.",
     "—",
     "—",
     "—"
    ],
    [
     "Ringeltaube",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "18./9.",
     "13./3.",
     "—",
     "7./3.",
     "—",
     "—",
     "—"
    ],
    [
     "Rauchschwalbe",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "29./9.",
     "11./4.",
     "20./9.",
     "11./4.",
     "19./8.",
     "12./4.",
     "1./10."
    ],
    [
     "Hausrothschwanz",
     "—",
     "—",
     "24./3.",
     "—",
     "25./3.",
     "8./10.",
     "13./3.",
     "6./10.",
     "24./3.",
     "11./10.",
     "19./3.",
     "—"
    ],
    [
     "Staar",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "9./10.",
     "17./2.",
     "—",
     "2./2.",
     "—",
     "30./1.",
     "—"
    ],
    [
     "Waldschnepfe",
     "—",
     "—",
     "3./4.",
     "—",
     "12./3.",
     "9./10.",
     "16./3.",
     "—",
     "—",
     "28./10.",
     "11./3.",
     "—"
    ],
    [
     "Weiße Bachstelze",
     "—",
     "—",
     "—",
     "—",
     "4./3.",
     "28./10.",
     "26./2.",
     "15./10.",
     "5./3.",
     "13./10.",
     "5./3.",
     "3./10."
    ]
   ],
   "caption": null,
   "sec": "t1-1-7"
  }
 ],
 "footnotes": [],
 "corrections": [
  {
   "rule": "table_no_header_row",
   "note": "first row is data (legacy edition rendered it as <th>)",
   "block": "b5"
  }
 ],
 "provenance": {
  "source": "colab-2026-01",
  "model": "gemini-3-flash-preview",
  "timestamp": "2026-01-06T03:32:23.633519",
  "early_schema": false
 },
 "section_path": [
  "t1",
  "t1-1",
  "t1-1-7"
 ],
 "sections": [
  "t1-1-7"
 ]
}